Het internet maken

Blok 1,

Algoritme

Vraagstuk 1: Algoritme voor het bepalen wie de prijs voor de beste student moet winnen.

Benodigde data:

Moment waarop opdrachten worden ingeleverd.
Observatie van bijdrage in de les.
In hoeverre deadlines worden behaald.
Aanwezigheidspercentage.

Wat is eerlijk?

Bij deze prijs gaat het om de beste leerling, en niet per se om de slimste. Hoe goed iemand een tentamen of opdracht maakt, telt dus niet mee. Het gaat vooral om inzet: of iemand actief meedoet, zijn best doet, en probeert. In sommige gevallen kan een leerling bijvoorbeeld door omstandigheden niet aanwezig zijn of een opdracht niet op tijd inleveren. Dan wordt gekeken of de leerling dit communiceert en met een compromis komt. Het belangrijkste is dus: doet iemand zijn best?

Hoe werkt het algoritme?

Wanneer een student regelmatig aanwezig is, wordt dit gezien als actief gedrag.
Actieve deelname aan de les duidt op motivatie.
Gemotiveerde studenten leveren hun opdrachten tijdig en volledig in.
Studenten die hun opdrachten op tijd indienen, tonen inzet en verantwoordelijkheid.
Studenten die zowel inzet als verantwoordelijkheid tonen, worden beschouwd als kandidaten voor de titel “Beste student”.

Vraagstuk 2: Algoritme dat voorspelt welk eindcijfer een student behaalt voor de minor.

Benodigde data:

Gemiddeld cijfer van het voorgaande studiejaar.
Resultaten van eerdere vakken die inhoudelijk verwant zijn aan de minor.
Aantal herkansingen dat nodig was bij eerdere vakken.
Motivatie en zelfreflectie, afgeleid uit enquêtes of het intakeformulier.

Wat is eerlijk?

Dit algoritme is niet helemaal eerlijk, omdat het gebaseerd is op vooroordelen en eerdere prestaties. Een student die voorheen minder gemotiveerd was, kan nu plots heel gemotiveerd zijn en veel beter presteren. Het systeem kan die verandering niet altijd goed voorspellen.

Hoe werkt het algoritme?

De basis wordt gevormd door het gemiddelde cijfer van het voorgaande jaar.
Als een student eerder goed scoorde in vakken die lijken op de minor, weegt dat positief mee.
Het aantal herkansingen in eerdere vakken telt mee: hoe minder herkansingen, hoe sterker de voorspelling van een hoger eindcijfer.
Uit enquêtes of intakeformulieren wordt de motivatie en zelfreflectie van de student meegenomen. Hoge motivatie kan het cijfer positief beïnvloeden.

Op basis van al deze factoren berekent het algoritme een voorspelling van het eindcijfer voor de minor.

→ Gemaakt met Niek: Tijdens de les samen ideeën bedacht en besproken. Geen taakverdeling, iedereen droeg evenveel bij.

Challenge: ontwikkel een concept voor een nieuwsplatform dat onafhankelijk is van Big Tech en bijdraagt aan een open, eerlijker internet (deel 2).

*De opdracht is opgesplitst in twee delen: een onderzoeksdeel, waarin nieuwsplatformen en hun valkuilen worden geanalyseerd, en een ontwerp-/maakdeel, waarin een concept voor een onafhankelijk nieuwsplatform wordt ontwikkeld. Bekijk “Wat is er stuk aan het internet” pagina voor het begin.

Ideation Methodes

We hebben Crazy 8’s als ideation methode ingezet om nieuwe ideeën voor ons platform te bedenken. Bij Crazy 8’s moesten we 8 verschillende ideeën bedenken op een rap tempo en deze tekenen op papier. Hieruit hebben we best wel wat verschillende ideeën uit kunnen bedenken.

(De Crazy 8’s van Sander)

Zoals een sociale media-achtige viewer, een algoritmeloze feed, een openklapbare feed-like viewer, etc.

De belangrijkste idee die we hiervan hadden gekregen was voor een kaart van Amsterdam voor op de site. Deze kaart zou kunnen laten zien welke nieuws waar gebeurt, zodat je erachter kan komen waar leuke activiteiten of gebeurtenissen gebeuren en in welke buurten van Amsterdam. Dit leek ons heel erg handig voor het creëren van een hechtere gemeenschap in Amsterdam, daarom namen we dit mee als idee voor ons concept.

Business Model Canvas

Dit is ons Business Model Canvas die het netwerk en de financiën van ons platform in kaart brengt:

Visualisatie/storyboard

Een storyboard dat in beeld brengt hoe een lezer van ‘Leuke Stad, Amsterdam!’ zijn idee tot een artikel kan maken, doormiddel van het idee op te sturen, of door een artikel zelf te schrijven.

Script voor de video

Het script dat we hebben gemaakt voor de video die we moesten maken voor de presentatie (Video is te vinden op “deel het internet” pagina).

“Hey, ben jij iemand die in Amsterdam woont of werkt, en meer wil weten over wat er gebeurt in de buurten van Amsterdam? Dan hebben we het sociale media platform voor u!”

“Leuke Stad, Amsterdam is een echt Amsterdams, gefedereerd nieuwsplatform, losstaand van data stelende Tech giganten. Een platform voor Amsterdammers, door Amsterdammers.”

“Leuke Stad, Amsterdam brengt dingen die in Amsterdam gebeuren in kaart, zowel belangrijk nieuws, maar ook concerten, goede doelen of andere leuke activiteiten dat je kan doen in Amsterdam.”

“Gebruikers kunnen niet alleen hun ideeën voor artikelen naar ons sturen om daadwerkelijk gemaakt te worden als artikelen, ze kunnen ook nieuws voor het platform schrijven! Dus als je weet over een leuk concert of gebeurtenis in Amsterdam, en je houdt van schrijven, dan welkomen we u met open armen!”

“Daarnaast vinden toegankelijkheid belangrijk voor ons platform, daarom heeft Leuke Stad, Amsterdam geen paywalls voor artikelen of gedwongen lidmaatschap. Ook gebruiken we geen nare cookies om gepersonaliseerde advertentie profielen te maken. Alle advertenties die je op Leuke Stad, Amsterdam zien zijn niet-gepersonaliseerde advertentie, wij laten alleen advertenties zien van echte Amsterdamse Bedrijven! “

“Je kunt ons vinden op, leukestad.nl”

Visual van het ontwerp

Een visuele mock-up van hoe de site er uit zou kunnen zien, en een visueel ontwerp van hoe de kaart functie zou kunnen werken:

De drie afbeeldingen laten de kaart functie zien met daar op de stippen die aangeven waar nieuws gebeurt in Amsterdam. De grote rode stippen geven aan recente nieuws, terwijl de minder rode kleinere stippen oudere artikelen aangeven. Als je op een stip klikt laat het een thumbnail zien van het nieuwsartikel, en als de lezer geïnteresseerd is kan ie het openklappen door op de zwarte driehoekige button te klikken om het gehele artikel te lezen. Ook is er op het opengeklapte artikel een knop om het artikel verder te delen in de Fediverse naar sites zoals Mastodon.

Deze stippen functie hebben we gekozen om het visueler te maken wat waar gebeurt in Amsterdam. We willen hier mee het gevoel geven dat er leuke dingen in Amsterdam gebeuren, om zo het gevoel van gemeenschap te bekrachtigen, en dat Amsterdammers meer op uit gaan in de verschillende delen van Amsterdam om leuke dingen te doen

De functie om het nieuwsartikel op de kaart te laten zien vonden we handig voor mensen die niet de moeite willen doen om naar een hele andere pagina op een site te gaan om iets te lezen maar wel mogelijk interesse heeft in het artikel. Zoals hoe je op sociale media vaak mensen ziet die alleen naar de post of titel van een nieuwsbericht kijken en zelf niet de moeite nemen om naar het originele artikel te gaan.

Introductie van ons nieuwsplatform

Vertel over onze idee (Amsterdamse Fediverse Nieuws Platform)
Nieuws voor Amsterdammers, door Amsterdammers.
Amsterdammers kunnen nieuws schrijven en inzenden over dingen die in hun buurt gebeuren, deze wordt gefactchecked en mogelijk verbeterd door onze journalisten, en daarna gepost op onze site.

Het herstellen van de Nieuwsvoorziening?

Missie

Ons nieuwsplatform heeft als missie om Amsterdammers te verbinden door middel van open, betrouwbaar en lokaal nieuws op de Fediverse. Doormiddel van ons nieuwsplatform willen we hen een plek aanbieden waar de stad zichzelf kan vertellen, door onder andere de mensen die er wonen, maar ook mensen die er enkel werken. We leven in een tijd waarin grote Tech bedrijven en sociale media bepalen wat we te zien krijgen. Wij kiezen daarom juist voor een ander pad: een onafhankelijk, gemeenschapsgericht platform dat gebouwd is op vertrouwen, plezier en verbondenheid. Met ons platform willen we terug naar de kern. Namelijk verhalen delen die er daadwerkelijk toe doen, de mensen informeren, inspireren en voornamelijk samenbrengen Zo werken we niet voor aandeelhouders, maar echt voor de stad. Ons platform is bedoeld als sociale onderneming, waarin de missie, het versterken van de lokale democratie en gemeenschap, vastligt in de manier waarop we georganiseerd zijn. Dat betekent dus dat we niet afhankelijk zijn van reclame-inkomsten of verkoop van data, maar werken met open technologie, transparante besluitvorming en betrokken gebruikers. Het koppelen aan het Fediverse duidt aan dat ons structuur en technische keuzen ons missie ondersteunen. Ons missie is dus zichtbaar in ons werkwijze en ontwerp. Ons missie komt tot leven in de waarden waarmee we werken zoals eerder al vermeld is. Deze waarden vormen de basis van alles wat we doen. Onze maatschappelijke waarde ligt in het versterken van lokale democratie en gemeenschapsgevoel. Goed lokaal nieuws helpt mensen begrijpen wat er in hun buurt speelt, wie beslissingen neemt en hoe ze zelf invloed kunnen uitoefenen. Het zorgt ervoor dat bewoners zich betrokken voelen bij hun omgeving. Door betrouwbare, toegankelijke informatie te bieden, dragen we bij aan een beter geïnformeerde samenleving. Dat versterkt niet alleen het vertrouwen tussen burger en journalistiek, maar ook tussen mensen onderling. Daarnaast willen we dat het maken en lezen van nieuws ook plezierig is. Nieuws hoeft niet alleen over problemen te gaan. Het kan ook gaan over initiatieven, creativiteit, kunst en cultuur. Zo willen ruimte geven aan de verhalen die laten zien wat Amsterdam bijzonder maakt. Denk daarbij aan de diversiteit, samenwerking en de kleine en grote successen in de stad. Zo bouwen we aan een nieuwsplatform dat niet alleen informeert, maar ook inspireert en verbindt.

Tot slot is Vertrouwen is de basis van ons platform. We willen laten zien dat ons nieuws eerlijk en onafhankelijk tot stand komt. Daarom laten we een onafhankelijke derde partijals jury meekijken en beoordelen hoe we werken. Zo houden we onze journalistiek open en controleerbaar. Ook publiceren we elk jaar een jaarverslag waarin duidelijk staat waar ons geld vandaan komt en waar het naartoe gaat (later meer hierover). Door deze openheid bouwen we stap voor stap aan vertrouwen.

Ons doel is een duurzame, digitale ontmoetingsplek waar verhalen samenkomen en waar kennis wordt gedeeld. Een plek zonder paywall, zonder gerichte reclame, maar mét openheid, samenwerking en liefde voor de stad. Op deze manier willen wij bijdragen aan een toekomst waarin nieuws weer van ons allemaal is.

Fediverse

Ons nieuwsplatform maakt deel uit van het Fediverse, een netwerk van verschillende, onafhankelijke platforms die met elkaar verbonden zijn via open standaarden. Dat betekent dat je als gebruiker content kunt delen en volgen, ongeacht welk platform je gebruikt.

Ook ons nieuwsplatform is gekoppeld aan het Fediverse, wat betekent dat onze artikelen makkelijk gedeeld kunnen worden via andere platforms. Zo kan een nieuwsbericht dat door ons is gemaakt snel verspreid worden door gebruikers van bijvoorbeeld Mastodon, dat ook deel uitmaakt van het Fediverse. Op deze manier bereikt ons nieuws een groter publiek, zonder dat het afhankelijk is van grote techbedrijven. Tegelijkertijd is het ook gemakkelijker voor lezers, want zij kunnen ons nieuws dus op meerdere platforms terugzien.

Alles in het Fediverse is interoperabel, wat betekent dat verschillende platforms met elkaar kunnen samenwerken en content kunnen uitwisselen, terwijl iedereen onafhankelijk blijft.

Netwerk

Een sterk netwerk is van groot belang voor het succes en de geloofwaardigheid van het Amsterdamse Fediverse-nieuwsplatform. Ons platform is geen geïsoleerde organisatie, maar maakt deel uit van een breed netwerk van samenwerkingen met burgers, bedrijven, instellingen en overheden. Deze verbindingen zorgen ervoor dat het platform niet alleen betrouwbare journalistiek kan bieden, maar ook echt ingebed is in de stad Amsterdam.

Het platform maakt deel uit van verschillende soorten netwerken die elkaar aanvullen en versterken. Ten eerste is er het gemeenschapsnetwerk: dit bestaat uit Amsterdammers die nieuws maken, delen en lezen. Zij vormen de kern van het platform. Het idee “nieuws voor Amsterdammers, door Amsterdammers” betekent dat burgers actief kunnen bijdragen aan de inhoud, bijvoorbeeld door het inzenden van lokale verhalen of het signaleren van nieuws uit hun buurt. Deze inzendingen worden vervolgens gecontroleerd en aangevuld door journalisten, wat zorgt voor betrouwbaarheid én betrokkenheid.

Daarnaast is er een professioneel netwerk van journalisten, redacteuren en factcheckers. Zij werken samen om de kwaliteit van de informatie te waarborgen. Binnen dit netwerk worden trainingen en workshops georganiseerd over journalistieke integriteit, data-analyse en ethiek, zodat kennis gedeeld en voortdurend verbeterd wordt.

Een derde belangrijk netwerk is het samenwerkingsnetwerk met partners. Denk hierbij aan de Gemeente Amsterdam, lokale bedrijven, onderwijsinstellingen, culturele organisaties en buurtinitiatieven. Deze partijen dragen op verschillende manieren bij: de gemeente kan subsidies of ondersteuning bieden, lokale ondernemers kunnen adverteren of content sponsoren, en scholen of universiteiten kunnen onderzoeksprojecten uitvoeren rond mediawijsheid of lokale journalistiek.

Het platform behoort ook tot bredere technologische en journalistieke netwerken. Omdat het onderdeel is van de Fediverse, werkt het samen met andere nieuwsinitiatieven die zich inzetten voor open, transparante communicatie. Dit maakt het platform minder afhankelijk van Big Tech en bevordert kennisdeling over privacy, open-source technologie en digitale ethiek.

Hoewel het platform geen fysiek product levert, is er wel sprake van een digitale “toeleveringsketen”. Denk aan samenwerkingen met webontwikkelaars, serverbeheerders, vormgevers en data-analisten die bijdragen aan de infrastructuur van het platform. Deze partners worden zorgvuldig gekozen op basis van duurzaamheid, betrouwbaarheid en ethische standaarden. Het doel is om een digitaal ecosysteem te creëren dat niet alleen functioneel is, maar ook in lijn met de publieke waarden van het project.

De medewerkers van het platform zowel betaald als vrijwillig zijn belangrijke schakels in het netwerk. Door middel van interne communicatiekanalen, vergaderingen en gezamenlijke trainingen blijft iedereen op de hoogte van ontwikkelingen en beleidskeuzes. Gebruikers (de lezers en nieuwsbijdragers) worden beschouwd als actieve partners in plaats van passieve consumenten. Hun feedback en deelname helpen het platform voortdurend te verbeteren.

De relatie met de overheid, met name de Gemeente Amsterdam, is gebaseerd op onderlinge steun en maatschappelijke verantwoordelijkheid. De gemeente kan het platform financieel of beleidsmatig ondersteunen, maar heeft geen zeggenschap over de inhoud. Zo blijft de redactionele onafhankelijkheid behouden, terwijl samenwerking op het gebied van lokale communicatie en burgerparticipatie wordt versterkt.

Het Amsterdamse Fediverse-nieuwsplatform is ingebed in een uitgebreid netwerk van burgers, professionals, bedrijven en instellingen. Door deze samenwerking ontstaat een levend ecosysteem waarin kennis, middelen en verhalen worden gedeeld. Deze netwerken zorgen ervoor dat het platform niet alleen nieuws verspreidt, maar ook bijdraagt aan verbinding, vertrouwen en gemeenschap in Amsterdam. Het platform bewijst daarmee dat journalistiek niet alleen een product is, maar ook een sociale infrastructuur die groeit door samenwerking.

Eigendom

Het Amsterdams Fediverse-nieuwsplatform is eigendom van de gemeenschap van Amsterdammers en wordt beheerd door de raad van bestuur en de raad van toezicht. Deze twee groepen beheren het platform namens de gemeenschap. Dat betekent dat het platform niet van één persoon of bedrijf is, maar van iedereen samen. Zo blijft het onafhankelijk en kan het niet worden overgenomen door commerciële partijen die vooral winst willen maken.

Het platform blijft daardoor altijd werken in het belang van Amsterdam en haar inwoners. De raad van bestuur heeft het dagelijks eigenaarschap. Zij zorgen ervoor dat het platform goed blijft draaien. Ze houden zich bezig met de organisatie, de inhoud en de techniek. Dat betekent dat ze beslissen over wat er op het platform komt, hoe de nieuwsvoorziening werkt en hoe de website technisch wordt onderhouden. Ook bewaken ze de missie van het platform: eerlijk, open en transparant nieuws brengen voor en door Amsterdammers. De raad van bestuur werkt dus elke dag aan de kwaliteit en betrouwbaarheid van het platform.

De raad van toezicht heeft een controlerende rol. Zij houden in de gaten of de raad van bestuur zijn werk goed doet en of beslissingen passen bij de waarden van het platform. Ze kijken ook naar hoe er met geld wordt omgegaan, of privacy goed wordt beschermd en of de belangen van de gemeenschap altijd voorop staan. De raad van toezicht zorgt er dus voor dat alles eerlijk en netjes verloopt, zodat het vertrouwen van de gebruikers behouden blijft. Een belangrijk onderdeel van ons eigendomssysteem is dat alle inkomsten binnen het platform blijven.

Er wordt geen winst uitgekeerd aan personen of bedrijven. Al het geld dat binnenkomt, wordt gebruikt om het platform te verbeteren. Dat kan zijn voor betere techniek, meer journalistieke kwaliteit of meer samenwerking met inwoners van Amsterdam. Op die manier blijft het geld in de stad en komt het ten goede aan iedereen die meedoet. Door het eigendom te verdelen tussen de raad van bestuur en de raad van toezicht blijft het platform onafhankelijk, betrouwbaar en eerlijk. Niemand kan zomaar de macht overnemen of besluiten nemen die niet goed zijn voor de gemeenschap. Alles is duidelijk geregeld en transparant, zodat iedereen weet wie verantwoordelijk is. Zo blijft het Amsterdams Fediverse-nieuwsplatform een plek van, voor en door Amsterdammers, een platform dat echt werkt in het belang van de stad en haar bewoners.

Toezicht

Een goed toezicht zorgt ervoor dat het Amsterdamse Fediverse-nieuwsplatform eerlijk, betrouwbaar en volgens de missie blijft werken. Omdat het platform bedoeld is om nieuws te maken voor Amsterdammers, door Amsterdammers, is het belangrijk dat er duidelijk is wie beslissingen neemt, hoe dat gebeurt en hoe gecontroleerd wordt of alles goed verloopt.

Het platform heeft twee belangrijke groepen die zorgen voor goed bestuur: de raad van bestuur en de raad van toezicht.

De raad van bestuur neemt de dagelijkse beslissingen en bestaat uit mensen die verschillende belangen vertegenwoordigen:

Journalisten en redacteuren die verantwoordelijk zijn voor de inhoud en de kwaliteit van het nieuws.
Vertegenwoordigers van de gemeenschap, gekozen uit de gebruikers en lokale partners, zodat ook de stem van Amsterdammers wordt gehoord.
Een technisch verantwoordelijke die let op digitale veiligheid, privacy en duurzaamheid.

Door deze samenstelling worden beslissingen vanuit meerdere kanten bekeken: inhoudelijk, maatschappelijk en technisch. Grote keuzes, bijvoorbeeld over geld, samenwerkingen of beleid worden pas genomen als de meerderheid het ermee eens is én als het besluit past bij de missie van het platform.

De raad van toezicht controleert de raad van bestuur. Deze raad bestaat uit onafhankelijke experts, zoals mensen uit de journalistiek, ethiek en het recht. Zij kijken of het platform zich houdt aan zijn missie en waarden, of het financieel eerlijk werkt en of de informatie betrouwbaar blijft.

Transparantie is één van de belangrijkste waarden van het platform. Daarom verschijnt er elk jaar een openbaar jaarverslag. In dit verslag staan niet alleen de financiële cijfers, maar ook maatschappelijke resultaten. Er wordt bijvoorbeeld beschreven:

Waar het geld vandaan komt (donaties, advertenties, subsidies, crowdfunding).
Waar het geld aan wordt besteed (journalistiek werk, factchecking, buurtprojecten).
Hoeveel mensen het platform bereiken en hoe betrokken de gemeenschap is.
Wat het platform doet aan duurzaamheid en inclusie.

Ook de verslagen van vergaderingen van de raad van bestuur worden openbaar gemaakt, zodat iedereen kan zien hoe besluiten tot stand komen.

Binnen het platform zijn er prikkels ingebouwd om de missie levend te houden. Medewerkers worden niet beoordeeld op hoeveel kliks of views ze halen, maar op de kwaliteit van hun werk, de betrouwbaarheid van hun informatie en de bijdrage aan de gemeenschap. Zo blijft de focus liggen op eerlijke journalistiek in plaats van op winst of populariteit.

Om volledig eerlijk te blijven, is er een onafhankelijke derde partij aangesteld. Een soort jury van deskundigen uit de journalistiek en ethiek. Deze jury wordt ingeschakeld als er conflicten ontstaan binnen het platform of tussen belanghebbenden.

Het proces gaat als volgt:

Eerst probeert de raad van toezicht het probleem intern op te lossen.
Lukt dat niet, dan neemt de onafhankelijke jury de zaak over en doet een uitspraak.
De uitkomst en maatregelen worden vervolgens openbaar gemaakt, zodat iedereen kan zien dat er eerlijk gehandeld is.

Het toezicht binnen het Amsterdamse Fediverse-nieuwsplatform zorgt ervoor dat het platform eerlijk en transparant blijft. Beslissingen worden samengenomen, de cijfers zijn openbaar, en bij problemen kan een onafhankelijke jury oordelen. Op die manier blijft het platform trouw aan zijn missie: een betrouwbaar en open nieuwsplatform dat echt van en voor de gemeenschap is.

financiën

Met behulp van het Business Model Canvas hebben we goed gekeken naar hoe ons platform met geld omgaat. Dit is belangrijk, want de manier waarop je financiën regelt bepaalt ook hoe eerlijk, duurzaam en veerkrachtig je als organisatie kunt zijn. We willen laten zien dat geld verdienen en iets goeds doen voor de stad samen kunnen gaan.

Onze inkomsten komen uit verschillende bronnen. Een groot deel komt van lokale kleinschalige Amsterdamse adverteerders. We kiezen er bewust voor om alleen met lokale bedrijven samen te werken. Zo blijft het geld binnen de stad en helpen we elkaar als Amsterdamse ondernemers. Daarnaast kunnen gebruikers vrijwillig doneren. Op die manier blijven we onafhankelijk, omdat we niet afhankelijk zijn van grote investeerders of commerciële partijen die invloed willen hebben.

We willen ook gebruikmaken van subsidies van de Gemeente Amsterdam. Dit helpt ons om projecten te starten die iets bijdragen aan de stad, zoals duurzaamheid, sociale verbondenheid of digitale inclusie. Verder denken we aan startkapitaal via een lening of crowdfunding. Vooral crowdfunding past goed bij onze visie: het platform wordt gebouwd door en voor de gemeenschap. Zo blijft de controle eerlijk verdeeld. Een belangrijk onderdeel van ons plan is transparantie.

We vinden het belangrijk dat iedereen kan zien waar ons geld vandaan komt en waar het naartoe gaat. Daarom maken we elk jaar een openbaar financieel verslag. Daarin staan al onze inkomsten en uitgaven. Zo laten we zien dat we eerlijk werken en niet worden beïnvloed door commerciële of politieke belangen. Dit zorgt voor vertrouwen bij onze gebruikers, adverteerders en partners. Financiën zijn niet alleen cijfers, ze bepalen ook hoe duurzaam we kunnen werken. Wij streven niet naar maximale winst, maar naar een eerlijke marge. Dat betekent dat we genoeg verdienen om te blijven bestaan, maar niet zoveel dat we onze doelen uit het oog verliezen. Eventuele investeerders hoeven bij ons geen hoge dividenden te verwachten.

We willen hen een eerlijk rendement bieden, een redelijke beloning voor hun steun, maar onze maatschappelijke missie blijft altijd op de eerste plaats staan. We proberen regeneratief te zijn door onze inkomsten te gebruiken om iets terug te geven aan de gemeenschap, bijvoorbeeld door lokale projecten te steunen. En we willen distributief zijn door geld en kansen eerlijk te verdelen tussen iedereen die meewerkt aan het platform. Kort gezegd draait onze financiële aanpak om eerlijkheid, duidelijkheid en lokale betrokkenheid. We willen een financieel gezond platform bouwen dat niet alleen winst maakt, maar ook waarde toevoegt aan de stad. Zo groeit Amsterdam mee met ons, en wij met Amsterdam.

Conclusie

We kijken met een goed gevoel terug op deze opdracht. Als team hebben we veel geleerd over hoe je samen een compleet concept opbouwt, van idee tot uitgewerkt platform. Door te werken aan het Amsterdams Fediverse-nieuwsplatform leerden we niet alleen hoe nieuws werkt, maar ook hoe je het op een eerlijke en lokale manier kunt organiseren. We ontdekten dat nieuws niet alleen om feiten draait, maar vooral om vertrouwen en gemeenschap. De interviews met Amsterdammers hielpen ons te begrijpen wat mensen belangrijk vinden: betrouwbaar en relevant nieuws dat dicht bij hun leefwereld staat. Ook leerden we hoe belangrijk het is om onafhankelijk te blijven van grote bedrijven, en hoe je met een goed financieel plan eerlijk kunt omgaan met geld. Tijdens het proces hebben we veel gehad aan de samenwerking in het team. Iedereen had zijn eigen ideeën en talenten, en door goed te overleggen kwamen we tot een sterk eindresultaat. We leerden hoe belangrijk duidelijke communicatie en taakverdeling zijn om iets samen echt af te krijgen. Al met al hebben we geleerd hoe design en economie samen kunnen zorgen voor iets waardevols. Met Leuke Stad, Amsterdam hebben we een platform bedacht dat laat zien dat nieuws ook weer van de gemeenschap kan zijn. Open, eerlijk en verbonden met de stad.

-> Het was nog niet duidelijk hoe ons nieuwsplatform gekoppeld is aan het Fediverse (feedback van docent). Daarom heb ik extra onderzoek gedaan en uitgewerkt wat deze koppeling precies inhoudt, hoe ons platform deel uitmaakt van het Fediverse en welke voordelen dit biedt. Deze informatie heb ik toegevoegd om de context en het belang van de koppeling beter te verduidelijken.

→ Gemaakt met Imran, Sander & Younes:

Sander: Uitwerken van Stakeholder map, businessmodel canvas, video geedit en het
script ervoor geschreven, visualisatie storyboard getekend en dit gepresenteerd.
Kaoutar: Missie uitgewerkt, presentatie in elkaar gezet en gepresenteerd, bijdragen
BMC, bijdragen Stakeholder map en bijdrage ‘Wat is er stuk aan nieuwsvoorzieningen’.
Imran: Netwerk uitgewerkt, Toezicht uitgewerkt, BMC bijgedragen, presentatie gedeelte
gemaakt en gepresenteerd, eindrapport opknappen, teksten corrigeren.
Younes: Interviews afgenomen, Stakeholder map bijgedragen, BMC bijgedragen,
eindrapport bijgedragen, poster gemaakt en gepresenteerd. Presentatie gedeelte
gemaakt en gepresenteerd.

Hoewel de taken onderling waren verdeeld, hebben we tijdens de lessen gezamenlijk
gecommuniceerd over de inhoud, feedback uitgewisseld en samen gebrainstormd over de
verdere uitwerking van het rapport.

Public Stack Scan

De digitale infrastructuur waarop wij dagelijks vertrouwen, wordt grotendeels beheerd door private partijen met eigen economische belangen. Denk aan social media, streamingdiensten en communicatieplatforms. De opdracht aan mij was om een Public Stack Scan (een beoordelingsrubric in dit geval) te ontwikkelen waarmee je kunt meten in hoeverre een app/technologie voldoet aan publieke waarden (privacy, transparantie, toegankelijkheid, sociale rechtvaardigheid, governance).

Vervolgens pas ik die scan toe op twee applicaties, in dit geval spotify en signal:

Eén die laag scoort op publieke waarden (voorbeeld: commerciële, gesloten dienst).
Eén die hoog scoort (vereiste: open-source of community-driven).

Tot slot geef ik concrete verbetervoorstellen voor de gekozen applicaties.

Dus, de centrale onderzoeksvraag luidt als volgt:

“In hoeverre dragen Spotify en Signal bij aan publieke waarden en transparante digitale infrastructuur, en wat kunnen zij verbeteren om meer als ‘Public Stack’ te functioneren?”

Methode

Ik heb een rubric opgesteld met vier hoofdcategorieën, elk met 4 meetbare subcriteria.

Elke hoofdcategorie bestaat uit vier subcriteria.
Per subcriterium geef je een score van 1 t/m 5 punten, waarbij:
1️= zeer onvoldoende,
2️ = onvoldoende,
3️ = voldoende,
4️ = goed,
5️ = uitstekend.

Hoofdcategorie	Subcriteria	Beschrijving
A. Fundering	A1: Publieke waarden	Is de app gebaseerd op publieke waarden (zoals openheid, rechtvaardigheid, privacy)?
	A2: Transparantie governance	Is duidelijk wie de beslissingen neemt en hoe beleid wordt bepaald?
	A3: Ethische uitgangspunten	Wordt er nagedacht over ethiek en maatschappelijke gevolgen?
	A4: Sociaal-economische rechtvaardigheid	Wordt winst eerlijk verdeeld of is de app volledig commercieel gericht?
B. Ontwerp	B1: Gebruikersparticipatie	Hebben gebruikers inspraak in het ontwerp of beleid?
	B2: Inclusie & diversiteit	Is de app toegankelijk voor verschillende doelgroepen?
	B3: Ethisch ontwerp	Houdt het ontwerp rekening met morele en maatschappelijke effecten?
	B4: Feedback & verbetering	Wordt feedback van gebruikers meegenomen in updates?
C. Technologie	C1: Open source / auditability	Is de broncode open en controleerbaar?
	C2: Privacy & dataminimalisatie	Wordt er zo min mogelijk data verzameld?
	C3: Veiligheid & encryptie	Hoe goed beschermt de app gebruikers tegen datalekken of misbruik?
	C4: Algoritmische transparantie	Is duidelijk hoe algoritmes werken (aanbevelingen, filters etc.)?
D. Gebruiker	D1: Toegankelijkheid	Kan iedereen de app gebruiken (ook mensen met beperkingen)?
	D2: Gebruikerscontrole	Hebben gebruikers zeggenschap over hun data en instellingen?
	D3: Gebruiksvriendelijkheid	Is de app logisch, eenvoudig en prettig te gebruiken?
	D4: Vertrouwen & veiligheid	Voelen gebruikers zich veilig en eerlijk behandeld?

Maximale score: 80 punten (4 categorieën × 4 subcriteria × max. 5 punten)

Interpretatie van de totaalscore:

Scorebereik	Beoordeling	Betekenis
0–24	Onvoldoende	App voldoet nauwelijks aan publieke waarden
25–44	Matig	App voldoet op sommige punten, maar heeft veel verbeterpunten
45–64	Voldoende	App houdt redelijk rekening met publieke waarden
65–80	Goed	App is een sterk voorbeeld van publieke waarden en open technologie

Toepassing: Public Stack Scan

Spotify

Categorie	Subcriterium	Score	Toelichting
A. Fundering	A1	2	Commerciële belangen overheersen publieke waarden.
	A2	2	Governance is weinig transparant.
	A3	3	Ethische afwegingen beperkt zichtbaar.
	A4	2	Artiesten ontvangen relatief weinig, winst ongelijk verdeeld.
Totaal A		9/20
B. Ontwerp	B1	1	Geen gebruikersparticipatie.
	B2	3	Redelijk inclusief qua taal en platforms.
	B3	2	Ontwerp is vooral gericht op winstoptimalisatie.
	B4	3	Gebruikersfeedback wordt beperkt meegenomen.
Totaal B		9/20
C. Technologie	C1	1	Niet open source.
	C2	2	Veel dataverzameling voor advertenties.
	C3	4	Redelijke beveiliging.
	C4	1	Aanbevelingsalgoritmes volledig gesloten.
Totaal C		8/20
D. Gebruiker	D1	4	Goed toegankelijk.
	D2	2	Weinig zeggenschap over data.
	D3	5	Gebruiksvriendelijk.
	D4	3	Redelijk veilig, maar gebruikers worden gevolgd.
Totaal D		14/20

Eindtotaal Spotify: 40/80 → Matig

Signal

Categorie	Subcriterium	Score	Toelichting
A. Fundering	A1	5	Sterk gebaseerd op publieke waarden en privacy.
	A2	5	Transparante governance; non-profit organisatie.
	A3	5	Ethische keuzes staan centraal.
	A4	4	Geen winstgericht model; donatiegedreven.
Totaal A		19/20
B. Ontwerp	B1	4	Gebruikersfeedback wordt actief meegenomen.
	B2	4	Breed toegankelijk.
	B3	5	Ethisch ontwerp met focus op vrijheid en privacy.
	B4	4	Actieve iteratie op basis van community feedback.
Totaal B		17/20
C. Technologie	C1	5	Volledig open source.
	C2	5	Minimale dataverzameling.
	C3	5	Sterke encryptie en veiligheid.
	C4	4	Transparante werking, geen manipulatieve algoritmes.
Totaal C		19/20
D. Gebruiker	D1	4	Eenvoudig in gebruik.
	D2	5	Volledige controle over data.
	D3	4	Intuïtieve interface.
	D4	5	Zeer veilig en betrouwbaar.
Totaal D		18/20

Eindtotaal Signal: 73/80 → Goed

Conclusie & Verbeterpunten

Spotify
Spotify is wereldwijd een superpopulair platform dat bekendstaat om zijn gebruiksvriendelijke app, brede aanbod en slimme muziekaanbevelingen. Toch scoort het niet goed op de waarden van de Public Stack. Het bedrijf verdient vooral geld met data van gebruikers, en het is vaak onduidelijk hoe die informatie precies wordt gebruikt of welke algoritmes bepalen wat jij te zien krijgt. Daarnaast verdienen artiesten weinig aan de streams, terwijl Spotify en aandeelhouders er flink aan verdienen. Dat maakt het systeem oneerlijk en niet echt transparant.Om beter aan publieke waarden te voldoen, zou Spotify meer open moeten zijn over hoe de algoritmes werken en welke data ze gebruiken. Een overzichtspagina waarin dat helder wordt uitgelegd zou al veel helpen. Ook zou Spotify kunnen overstappen op een user-centric payout model, waarbij de abonnementskosten van een gebruiker directer naar de artiesten gaan die diegene luistert. Verder zou een gebruikersraad ervoor kunnen zorgen dat luisteraars echt inspraak hebben in belangrijke keuzes. En ten slotte zou Spotify transparanter kunnen zijn over duurzaamheid, bijvoorbeeld door een jaarlijks rapport over energieverbruik te publiceren.

Signal

Signal is juist een goed voorbeeld van hoe technologie publieke waarden kan respecteren. De app is open source, reclamevrij en gebouwd met privacy als uitgangspunt. Dat betekent dat berichten goed beveiligd zijn en er geen data wordt verzameld voor winst. Hierdoor scoort Signal hoog op de waarden van de Public Stack, zoals ethiek, privacy en transparantie. Toch zijn er ook verbeterpunten. De app is nog niet goed toegankelijk voor mensen met een beperking. Om een app toegankelijker te maken voor mensen met een beperking, moet je zorgen dat iedereen de app goed kan gebruiken ook mensen die slecht kunnen zien, horen, bewegen of lezen. Bijvoorbeeld voor blinden of slechtzienden kan de app samenwerken met een screenreader (een programma dat voorleest wat er op het scherm staat). Knoppen en teksten moeten dan duidelijke beschrijvingen hebben, zodat het voorgelezen kan worden. Ook het verplicht gebruik van een telefoonnummer maakt het minder geschikt voor mensen die anoniem willen blijven. Ook communiceert Signal weinig over hoe duurzaam hun servers en energiegebruik zijn.

Om nog beter te worden, zou Signal een alternatief aanmeldsysteem zonder telefoonnummer kunnen ontwikkelen, zodat gebruikers zelf kunnen kiezen hoe ze zich registreren. Een duidelijkere uitleg bij het opstarten van de app over privacy en encryptie zou nieuwe gebruikers helpen beter te begrijpen hoe het werkt. Daarnaast zou het goed zijn als Signal een duurzaamheidsplan maakt waarin ze uitleggen hoe ze omgaan met energieverbruik en datacenters. Daarmee blijft Signal niet alleen een ethisch, maar ook een milieubewust alternatief voor commerciële apps.

Switchen van software

Voor deze opdracht heb ik ervoor gekozen om Chrome te vervangen door Firefox. Chrome gebruik ik normaal dagelijks en ik was benieuwd hoe het is om een andere browser te gebruiken en te ervaren wat de verschillen zijn. Ik heb Firefox gekozen omdat het een veelgebruikte browser is en extra opties biedt op het gebied van privacy, zoals het blokkeren van trackers.

De overstap verliep in het begin praktisch goed en zonder problemen. Zo heb ik Firefox gewoon gedownload en geïnstalleerd. Op een gegeven moment merkte ik dat ik mijn wachtwoorden moest overzetten, omdat ik die bij Chrome natuurlijk had opgeslagen. Dat kostte even wat tijd om te regelen, maar zodra ik eenmaal de websites had bezocht en de wachtwoorden waren opgeslagen, bespaarde dit weer tijd bij het inloggen. Verder moest ik wennen aan sommige functies, zoals het openen van pdf-bestanden via Brightspace: in Chrome werd een pdf automatisch geopend, terwijl Firefox eerst vroeg of ik het bestand wilde openen of opslaan. Aan het begin vond ik dat onhandig, maar later merkte ik dat dit juist handig is omdat ik zo meer controle heb over mijn bestanden.

Tot nu toe merk ik een aantal voordelen van Firefox: de browser is snel en overzichtelijk, en de privacy-opties geven een veilig gevoel. Een nadeel is dat sommige websites net iets anders functioneren dan in Chrome en dat bepaalde extensies die ik vaak gebruik niet beschikbaar zijn. Zo gebruik ik normaal de extensie “Grammarly” voor spelling- en grammaticacontrole in Chrome, maar deze is niet volledig beschikbaar in Firefox, waardoor ik sommige stappen handmatig moest controleren.

Al met al was het interessant om een andere browser uit te proberen. Het liefst had ik nu weer Chrome gebruikt, omdat dat voor mij makkelijker is, maar omdat de opdracht ook vraagt om Firefox te blijven gebruiken, zal ik dit ook blijven doen. Ik ben benieuwd hoe ik dit zal ervaren wanneer ik er langere tijd mee werk, want misschien ligt het ook daaraan dat Chrome voor mij nu handiger voelt, omdat ik precies weet hoe alles werkt.

Eindreflectie blok 1, Het internet maken:

In dit blok heb ik vooral geleerd wat er allemaal komt kijken bij het maken van een digitaal systeem. Aan het begin dacht ik dat het vooral over techniek en coderen zou gaan, maar ik heb ontdekt dat het veel breder is: het gaat ook om ontwerp, samenwerking, ethiek en nadenken over de impact op mensen en de samenleving.

Een belangrijk onderdeel van het blok waren de algoritme-opdrachten. Bij het algoritme om de “beste student” te bepalen, moesten we nadenken over welke data eerlijk gebruikt kan worden. We hebben gekeken naar aanwezigheid, actieve deelname en in hoeverre studenten deadlines halen. Hierdoor realiseerde ik me dat wat je meet, ook invloed heeft op wie wordt beloond. Het maakte duidelijk dat een systeem nooit volledig neutraal is; kleine keuzes in data kunnen grote effecten hebben en bepalen wie voordeel heeft en wie mogelijk wordt buitengesloten. Ook bij het algoritme dat het eindcijfer voor de minor voorspelt, zag ik dat eerdere prestaties en motivatie niet altijd de toekomst voorspellen, waardoor bias kan ontstaan. Deze opdrachten hebben me geleerd dat je altijd kritisch moet nadenken over welke gegevens je gebruikt en hoe dit ethisch verantwoord kan worden toegepast.

Het project waar ik het meest van geleerd heb, was het Amsterdamse Fediverse-nieuwsplatform. Hier heb ik ervaren hoe je een idee echt concreet kunt maken. Tijdens de ideation-fase hebben we de Crazy 8’s-methode gebruikt, waarbij ik in korte tijd acht verschillende ideeën tekende en visualiseerde. Zo ontstonden onder andere de interactieve kaart van Amsterdam, een algoritmeloze feed en een openklapbare feed-like viewer. Het belangrijkste idee dat hieruit naar voren kwam, was de kaartfunctie. We hebben dit idee gekozen omdat het aansluit bij onze waarden: het versterkt de gemeenschap, verhoogt betrokkenheid en maakt lokale informatie toegankelijk voor verschillende groepen gebruikers. Hierdoor heb ik geleerd dat ontwerpen niet alleen gaat om creatieve ideeën, maar ook om het afwegen van de belangen van de mensen die het platform gebruiken.

Daarnaast heb ik geleerd hoe belangrijk het is om een concept tastbaar te maken. Door storyboards, visualisaties en een videoscript te maken, konden we het idee concreet en bespreekbaar maken voor anderen. Het storyboard liet zien hoe een gebruiker een nieuwsbericht kan inzenden of lezen, en de mock-ups maakten visueel duidelijk hoe de kaartfunctie werkt. Dit hielp me te begrijpen hoe gebruikers omgaan met een systeem, waar mogelijke problemen zitten en hoe de gebruikerservaring verbeterd kan worden.

Naast de creatieve uitwerking hebben we praktisch gewerkt aan de organisatie en structuur van het platform. Het Business Model Canvas, netwerk- en toezichtstructuur hielpen ons om na te denken over governance, eigenaarschap en financiën. Ik heb geleerd dat een digitaal systeem niet alleen draait om functies, maar ook om wie eigenaar is, wie toezicht houdt en hoe inkomsten eerlijk verdeeld worden. Hierbij heb ik rekening gehouden met verschillende stakeholders, zoals journalisten, lokale bedrijven, de gemeente en gebruikers, en dit meegenomen in de ontwerpbeslissingen. Het inzicht dat waarden structureel ingebouwd moeten worden in het systeem, was voor mij een belangrijk leerpunt.

Daarnaast heb ik met de Public Stack Scan onderzocht hoe bestaande platforms zoals Spotify en Signal bijdragen aan publieke waarden. Spotify scoorde matig vanwege commerciële belangen, gesloten algoritmes en beperkte gebruikerscontrole, terwijl Signal goed scoorde door open source, privacygerichtheid en transparante governance. Door deze vergelijking werd duidelijk hoe ontwerpkeuzes en bedrijfsmodellen invloed hebben op eerlijkheid, privacy en gebruiksvriendelijkheid. Ik heb geleerd dat een platform ethisch en duurzaam kan zijn, maar dat dit bewust moet worden ontworpen en onderhouden.

Ook het samenwerken in het team was een belangrijke ervaring. We hebben voortdurend feedback gegeven, ideeën besproken en keuzes samen gemaakt. Ik heb geleerd hoe belangrijk communicatie is, maar ook dat het soms nodig is je eigen ideeën aan te passen of te onderbouwen waarom een keuze beter past bij de missie. Deze samenwerking heeft me laten zien dat een digitaal systeem nooit een individueel product is; het wordt gevormd door een combinatie van verschillende perspectieven en expertise.

blok 2,

Switchen software

Na het tweede blok heb ik verder geëvalueerd hoe het is om Firefox te gebruiken in plaats van mijn gebruikelijke browser, Safari. Ik heb gekeken naar hoe vaak ik de nieuwe browser nog gebruik, wat dit heeft gedaan met mijn kijk op privacy en gratis software, en of ik opensta voor eventuele toekomstige switches.

Ik gebruik Firefox nog steeds, vooral op mijn telefoon, waar ik de app heb geïnstalleerd. Toch merk ik dat ik vaak automatisch Safari open, omdat dit vertrouwd aanvoelt en sneller werkt in mijn dagelijkse routines. Firefox biedt voordelen, zoals meer controle over privacy, maar in het dagelijks gebruik weegt het gemak en de bekendheid van Safari voor mij zwaarder. Dit laat zien dat oude gewoonten en vertrouwde software vaak bepalen wat je daadwerkelijk gebruikt, ook als er theoretisch betere opties beschikbaar zijn.

De overstap heeft mijn bewustzijn vergroot over hoe browsers omgaan met gegevens en wat er gebeurt bij zogenoemde “gratis software”. In de praktijk merk ik echter dat ik het niet storend vind dat sommige gegevens worden verzameld; voor mij wegen gebruiksgemak en snelheid zwaarder dan maximale privacy. Het was interessant om te ervaren dat, hoewel Firefox meer controle biedt, ik toch vaak terugval op het oude vertrouwde, simpelweg omdat dit sneller en eenvoudiger werkt.

Voor toekomstige switches sta ik open, maar ik zie mezelf niet snel volledig overstappen. Mijn voorkeur voor Safari komt niet voort uit een waardering voor hun manier van omgaan met gegevens, maar uit het feit dat ik eraan gewend ben. Blijkbaar is het vertrouwen in en het gemak van vertrouwde software voor mij belangrijker dan de theoretische voordelen op het gebied van privacy.

Een advies dat ik zou geven aan medestudenten die willen overstappen, is om zo vroeg mogelijk volledig de nieuwe software te gebruiken. Hoe sneller je eraan gewend raakt, hoe makkelijker het wordt en hoe beter je de voordelen van het alternatief kunt ervaren. Het kost even tijd om te wennen, maar hierdoor kun je pas echt beoordelen of een nieuwe tool beter bij je past.

->In het tweede blok kregen wij van de Gemeente Amsterdam, afdeling Innovatie, de opdracht om te onderzoeken hoe hun Mastodon-strategie verbeterd kan worden en om een implementatieplan te ontwikkelen voor effectievere en interactievere communicatie via Mastodon, met inzet van het ActivityPub-protocol. De volgende opdrachten binnen dit portfolio sluiten aan op deze opdracht.

Manifest

Toen we begonnen met het maken van het manifest, wilden we vooral begrijpen hoe de gemeente Amsterdam Mastodon op een eerlijke en slimme manier kan gebruiken. In ons team hebben we besproken wat wij zelf belangrijk vinden in de communicatie tussen een overheid en het publiek. We kwamen al snel tot de conclusie dat goede communicatie vooral gaat over eerlijkheid: weten waar informatie vandaan komt, hoe beslissingen worden gemaakt en waarom bepaalde keuzes bestaan. Dat voelde voor ons als het startpunt van alles. Daarna hebben we gekeken naar ideeën uit de Public Stack. Dat maakte voor ons nog duidelijker dat technologie niet alleen maar handig moet zijn, maar ook eerlijk, open en betrouwbaar. Het gaat er niet om dat een platform alleen goed werkt, maar ook dat mensen erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens veilig zijn en dat iedereen gelijk wordt behandeld. Vanuit die combinatie zijn we verder gaan bouwen aan het manifest.

Samen met mijn teamgenoten kwamen we tot vijf waarden die volgens ons centraal moeten staan in de manier waarop de gemeente Mastodon gebruikt:

Vertrouwen
Transparantie
Gelijkheid
Toegankelijkheid
Autonomie

Deze waarden laten zien dat technologie er niet is om mensen te sturen of uit te sluiten, maar om iedereen te helpen en te betrekken.

Maar zodra je zulke waarden opschrijft, merk je dat de praktijk vaak ingewikkelder is. Mensen hebben namelijk verschillende wensen en die passen niet altijd soepel in elkaar. Veel inwoners willen vooral gemak: snel updates krijgen, zonder gedoe kunnen reageren en niet steeds hoeven nadenken over instellingen. Tegelijk willen ze hun gegevens veilig houden en zelf bepalen wat ze delen. Dat botst soms, want hoe maak je iets tegelijk heel makkelijk én volledig controleerbaar voor de gebruiker? Hetzelfde gebeurt bij andere waarden: eerlijkheid en transparantie vragen soms meer tijd of uitleg, terwijl mensen het liefst snel duidelijkheid willen; gelijkheid wringt met aandacht, omdat niet iedereen dezelfde middelen heeft om zichtbaar te zijn; en autonomie kan botsen met gemak, omdat zelf keuzes maken soms meer stappen vraagt. Zo wordt duidelijk dat mooie waarden op papier vaak een stuk complexer worden zodra je ze in de werkelijkheid probeert toe te passen.

Dat merk je ook bij de verschillende stakeholders. De gemeente wil duidelijke en betrouwbare communicatie zonder ruis, zodat iedereen precies begrijpt wat er speelt. Een maatschappelijke organisatie hecht er juist waarde aan dat berichten makkelijk gedeeld worden, zodat informatie snel rondgaat en meer mensen wordt bereikt. Maar sommige groepen burgers zijn terughoudender: zij zijn bang dat berichten te snel viral gaan, dat hun woorden uit context worden gehaald of dat gevoelige informatie te groot wordt verspreid. Wat voor de één een voordeel is, is voor de ander een risico. En precies daar ontstaan waarde-botsingen.

Voor mij laten deze botsingen vooral zien hoe belangrijk het is om bewust keuzes te maken. Als we willen dat een platform eerlijk en open werkt, moeten we accepteren dat dat soms betekent dat je minder kiest voor de makkelijkste of snelste weg. Het is dan ook belangrijk om te blijven nadenken over de gevolgen van technologische keuzes, en ervoor zorgen dat we altijd teruggaan naar de waarden die we belangrijk vinden. Want als die waarden overeind blijven, dan kunnen we technologie gebruiken op een manier die niet alleen slim is, maar ook echt menselijk.

DAO Governance principes

Dit onderdeel van mijn portfolio gaat over hoe governance-principes uit de DAO-literatuur toegepast kunnen worden op ons teamproject. Het teamproject richt zich op wijkgerichte Mastodon-accounts voor de Gemeente Amsterdam, waarmee bewoners lokale informatie kunnen volgen en op een laagdrempelige manier kunnen meepraten of meebeslissen via onder andere polls. Omdat dit platform draait om interactie tussen bewoners en de gemeente, is het belangrijk om na te denken over hoe dit op een eerlijke en veilige manier georganiseerd kan worden. Ik onderzoek twee governance-principes en hoe deze kunnen bijdragen aan het goed functioneren van het concept.

Motivatie:

Ik heb gekozen voor de governance-principes:

1.2 – Goed gedrag stimuleren
2.6 – Makkelijk meebeslissen

Dit omdat deze direct de kern van ons concept raken. Het platform nodigt bewoners uit om te reageren, hun mening te geven en mee te denken over hun wijk. Zonder duidelijke afspraken over gedrag en zonder eenvoudige manieren om mee te doen, kan dit snel leiden tot onduidelijkheid, frustratie of ongelijkheid. Deze principes helpen om participatie overzichtelijk, toegankelijk en prettig te houden voor zowel bewoners als de gemeente.

Eerste gedachten:

Principe 1.2 – Goed gedrag stimuleren

Duidelijk vermelden wat voor we verwachten -> regels vastzetten en/of eventuele consequenties vastzetten
Wellicht bepaalde woorden afschermen, zoals scheldwoorden (kan dit überhaupt?)
Meer in gaan op positieve opmerkingen om dit (gewenst gedrag) te stimuleren
Neutrale/objectieve posts plaatsen om conflicten te vermijden

Principe 2.6 – Makkelijk meebeslissen

Korte polls gebruiken -> participatie zo laagdrempelig houden
Makkelijke stappenplan
Duidelijk maken wat er met input gebeurt en waar die info belandt
Resultaten en vervolgstappen terugkoppelen via posts -> zo mensen stimuleren om vaker mee te doen

Gemaakt in de les:

Verfijning:

Principe 1.2 – Goed gedrag stimuleren

Bij dit principe draait het erom dat leden weten hoe ze op een goede manier met het platform kunnen omgaan. Voor ons Mastodon-project betekent dit dat bewoners en moderators duidelijke richtlijnen nodig hebben over gewenst gedrag. Volgens de literatuur over DAOs helpt het om expliciete gedragsregels te combineren met positieve stimulansen, omdat dit conflicten kan voorkomen en een inclusieve gemeenschap bevordert.

Toepassingen voor ons project:

Gedragsregels communiceren: Een korte code of netiquette (= een kort lijstje met afspraken/regels) bovenaan elke wijkpagina. Bijvoorbeeld,
- Wees vriendelijk
- Gebruik geen scheldwoorden
- Deel betrouwbare informatie
- Geef je mening op een constructieve manier.

Met deze richtlijnen weet iedereen wat er verwacht wordt van elkaar en blijft het platform veilig en prettig.

Positieve stimulans: De gemeente kan actief reageren op posts of ideeën die bijdragen aan de wijk, bijvoorbeeld door een bedankje, een reactie of het starten van een gesprek. Zo wordt goed gedrag gewaardeerd, wordt het gesprek gestimuleerd en voelen bewoners zich serieus genomen, wat de betrokkenheid vergroot.
Automatisering en moderatie: Filters voor scheldwoorden of ongepaste inhoud, gecombineerd met menselijke moderatie, zorgen voor een veilige omgeving zonder participatie te belemmeren. Daarnaast kunnen moderators of gebruikers content warnings toevoegen, zodat berichten over controversiële buurtprojecten pas na een klik zichtbaar zijn. Zo kunnen bewoners veilig deelnemen en hun mening geven, terwijl gevoelige onderwerpen zorgvuldig worden behandeld en het gesprek constructief blijft.
Transparantie: Bewoners zien dat regels worden gehandhaafd en dat goede bijdragen gewaardeerd worden, wat vertrouwen en betrokkenheid vergroot.

Door dit principe toe te passen, kan een veilige omgeving ontstaan waarin bewoners zich serieus genomen voelen, wat essentieel is voor duurzame digitale participatie.

Principe 2.6 – Makkelijk meebeslissen

Dit principe gaat erom dat stem- en participatiemogelijkheden eenvoudig en laagdrempelig zijn. In een DAO-context helpt dit bij het vergroten van betrokkenheid en inclusiviteit, omdat complexe structuren worden vermeden.

Toepassingen voor ons project:

Korte polls en interactieve posts: Bewoners kunnen eenvoudig stemmen over bijvoorbeeld buurtactiviteiten, zoals “Welk thema moet het volgende buurtfeest hebben?”. De polls zijn vaak meerkeuze en vereisen slechts één klik, zodat iedereen snel en makkelijk kan meedoen.
Duidelijke instructies: Elke participatievorm bevat een korte uitleg, zodat iedereen kan meedoen, ook bewoners die minder technisch zijn.
Feedbackloop: Resultaten van polls en ingezonden ideeën worden teruggekoppeld, zodat bewoners zien dat hun input meetelt.
Integratie met bestaande websites: Doordat het platform gekoppeld is met de officiële gemeentelijke website van amsterdam via ActivityPub worden stemmen en ideeën automatisch zichtbaar op zowel Mastodon als de officiële gemeentelijke website. Zo kunnen bewoners makkelijk meedoen en blijft alles duidelijk en overzichtelijk.
Verificatie: Om te zorgen dat stemmen en participatie eerlijk verlopen, moeten bewoners zich verifiëren met DigiD voordat ze meedoen aan polls of ideeën indienen. Dit zorgt ervoor dat iedereen één keer kan stemmen en dat de resultaten betrouwbaar zijn, terwijl het proces voor bewoners nog steeds eenvoudig en laagdrempelig blijft.

Door deelname laagdrempelig te maken, kunnen meer bewoners actief betrokken raken bij hun stadsdeel en groeit het vertrouwen in het platform en de gemeente.

Reflectie en conclusie:

Tijdens het uitwerken van deze principes ben ik me meer gaan realiseren hoe ingewikkeld digitale participatie eigenlijk is. In het begin dacht ik vooral aan praktische oplossingen, zoals polls en moderatie. Nu zie ik dat de sociale kant minstens zo belangrijk is. Het gaat niet alleen om regels, maar ook om vertrouwen, duidelijke communicatie en verantwoordelijkheid. Mijn manier van denken is daardoor veranderd: niet alleen hoe we mensen laten meedoen, maar vooral hoe we ervoor zorgen dat mensen zich veilig voelen en het idee hebben dat ze serieus genomen worden wanneer ze meedoen.

De governance-principes goed gedrag stimuleren en makkelijk meebeslissen leveren een belangrijke bijdrage aan het wijkgerichte Mastodon-concept. Ze helpen om participatie toegankelijk, veilig en betekenisvol te maken. Door duidelijke gedragsnormen te hanteren en besluitvorming laagdrempelig en transparant te organiseren, kan het platform uitgroeien tot een duurzame digitale commons. Deze principes versterken niet alleen de betrokkenheid van bewoners, maar ook het vertrouwen in de gemeente als beheerder van het platform.

Projectbasis – Mastodon-opdracht voor de gemeente Amsterdam

Dit document laat de basis van ons team en onze samenwerking zien binnen de Mastodon-opdracht voor de gemeente Amsterdam. Het bevat Meet the Team als visuele introductie van wie wij zijn, het samenwerkingscontract waarin onze afspraken zijn vastgelegd, en het plan van aanpak waarin onze doelen, planning en werkwijze zijn uitgewerkt.

Projectbasis – openDAM Download

Van eerste idee naar eerste concept

Om tot ons eerste concept te komen, hebben we gebruikgemaakt van verschillende creatieve ideation-methodes. Met een mindmap hebben we het vraagstuk breed verkend en verbanden gelegd tussen thema’s, stakeholders en mogelijke richtingen. Vervolgens hebben we met de Crazy 8’s-methode in korte tijd meerdere ideeën gegenereerd. Deze methodes hielpen ons om los te komen van voor de hand liggende oplossingen en vormden de basis van ons concept.

Eindrapport

In dit document is het volledige project uitgewerkt dat wij hebben uitgevoerd in opdracht van de Gemeente Amsterdam, afdeling Innovatie. Het rapport bundelt alle onderdelen van het traject, waaronder de uitgevoerde analyses, de uitwerking van het concept, de ontwikkeling van prototypes en het uiteindelijke ontwerp. In de bijlagen zijn onder andere de uitgewerkte interviews, user stories en overige relevante opdrachten opgenomen die hebben bijgedragen aan het eindresultaat.

Rapport, openDAM Download

Hieronder is een visuele demonstratie van ons prototype te zien:

Gemeente Amsterdam App Uitbreiding Prototype (filmpje) (6)Download

Procesdocumentatie

Voorafgaand aan het uitwerken van het product hebben wij gezamenlijk de benodigde analyses en het onderzoek uitgevoerd. Deze fase hebben we vooral samengedaan, waarbij Mustapha een groot deel van de uitwerking in het rapport op zich heeft genomen.

Het brainstormen over ons concept en het maken van de LO FI-prototype zijn gezamenlijk tijdens de lessen ontwikkeld. Hierbij hebben we samen gebrainstormd, getest en iteraties doorgevoerd op basis van feedback.

Het definitieve prototype is voornamelijk uitgewerkt door Lantijn. Hij was verantwoordelijk voor het vormgeven en verder uitwerken van het eindproduct.

De governance-principes en bijbehorende onderdelen zijn voornamelijk uitgewerkt door Kaoutar. Zij heeft zich gericht op het theoretische kader en de onderbouwing binnen het project.

Tijdens de testfase hebben we de interviews en enquêtevragen gezamenlijk opgesteld. Vervolgens hebben we de afname verdeeld, zodat ieder groepslid meerdere mensen heeft geïnterviewd en/of enquêtes heeft afgenomen. Iedereen werkte zijn eigen resultaten uit, waarna we deze met elkaar hebben teruggekoppeld. Op basis daarvan hebben we de bevindingen gezamenlijk geanalyseerd en verwerkt in het project en het eindproduct.

Naast deze specifieke taken is er gedurende het hele project veel gezamenlijk gewerkt. We hadden regelmatig contact via een Teams-groepsapp, waarin we onze voortgang deelden, elkaar feedback gaven en taken afstemden. Vaak werd iets eerst samen bedacht en besproken, waarna één persoon het onderdeel verder uitwerkte en dit vervolgens weer werd teruggekoppeld aan de groep voor feedback en verbeteringen.

Het proces verliep in het begin wat lastiger, omdat de opdracht in eerste instantie onduidelijk was en we tijd nodig hadden om te begrijpen wat er precies werd verwacht. Vooral het doel en de toepassing van ActivityPub moesten we eerst goed uitzoeken. Toen dit eenmaal duidelijk was en we de structuur van de opdracht beter begrepen, verliep het werkproces een stuk sneller. De samenwerking werd soepeler, de communicatie duidelijker en de taken efficiënter verdeeld.

Over het algemeen kijken we terug op een leerzaam proces, waarin goede communicatie, onderlinge feedback en samenwerking een belangrijke rol speelden.

Eindreflectie blok 2, het internet maken

In dit blok kregen we de opdracht om voor een echte opdrachtgever, de gemeente Amsterdam, een concept te ontwerpen voor een digitale informatievoorziening. Ik vond het meteen een leuke maar ook best uitdagende opdracht, omdat we moesten nadenken over hoe je bewoners met verschillende behoeften en achtergronden bereikt en betrekt. Dat het voor een echte opdrachtgever was, maakte dat onze keuzes ineens veel betekenisvoller voelden.

Wat ik vooral heb geleerd, is hoe belangrijk het is om publieke waarden mee te nemen in een ontwerp. Voor ons stonden transparantie, vertrouwen, gelijkheid en toegankelijkheid centraal. We wilden dat het systeem voor iedereen begrijpelijk en bruikbaar is. Door interviews en user stories te doen, merkten we dat bewoners echt heel verschillende informatiebehoeftes hebben: sommige mensen willen vooral urgente updates zoals wegafsluitingen of storingen, terwijl anderen juist betrokken willen blijven bij buurtinitiatieven en hun ideeën willen delen. Deze inzichten hielpen ons bij het kiezen van functionaliteiten, zoals pushmeldingen bij belangrijke gebeurtenissen en feedback bij polls. Zo merkte ik dat een inclusief ontwerpproces betekent dat je verschillende groepen actief betrekt, en dat zelfs kleine ontwerpkeuzes invloed hebben op hoe mensen meedoen en zich gehoord voelen.

Bij het bedenken van ideeën hebben we verschillende creatieve technieken gebruikt. We begonnen met een mindmap om alles wat we konden bedenken op een rijtje te zetten en daarna hebben we met de Crazy-8-methode acht snelle concepten getekend. Vervolgens maakten we een lo-fi prototype om onze ideeën tastbaar te maken en op basis van feedback hebben we een definitief prototype ontwikkeld. Het viel me op dat ontwerpen niet alleen gaat over creatieve ideeën, maar vooral over begrijpen hoe mensen het systeem gebruiken en welke keuzes goed zijn voor de verschillende stakeholders.

We hebben ook KPI’s opgesteld om te checken of het concept daadwerkelijk werkt en of bewoners participatie laten zien zoals we hoopten. Dat hielp ons om keuzes te onderbouwen en het prototype steeds te verbeteren. Het testen met interviews en user stories maakte heel duidelijk dat een systeem pas echt waardevol is als het aansluit bij wat mensen echt nodig hebben. Zelfs kleine ontwerpkeuzes kunnen een groot verschil maken in hoe bewoners meedoen en zich gehoord voelen.

Al met al heeft dit blok me laten zien dat het maken van een digitaal systeem een combinatie is van creativiteit, onderzoek, ethiek en samenwerking. Ik heb geleerd hoe je publieke waarden, gebruikersbehoeftes en stakeholderbelangen kan meenemen in je ontwerp, hoe je keuzes kan onderbouwen met kennis en analyses, en hoe je een concept concreet en bespreekbaar maakt. Het was heel interessant om te ervaren dat een digitaal systeem niet alleen over techniek gaat, maar ook over wat het betekent voor mensen en hoe je ze erbij betrekt.